Javier Ciga margolaria

 

1877ean Iruñean jaioa eta hiri berean zendua 1960ean.

Iruñeko “Escuela de Artes y Oficios”en egin zituen bere lehen ikasketak. Hiru urtez jarraian lortu zuen San Ferminetako kartel lehiaketa irabaztea. Gero Madrilen, RABASF, non urrezko domina lortu zuen eta Parisen jarraitu zituen bere ikasketak. Parisen zegoelarik 1914ean bere lanetako bat, Elizondoko Azoka, “Grand Salon de Paris et l’exposition au printemps” erakusketan zintzilikatu zen. Urte berean egun Nafarroko Museoan dagoen Navarro Villosladaren Amaia eleberrian oinarritzen den margolan saila hasi zuen (1918ean amaitu zuena)  eta IGM hasi zela eta Iruñera itzuli zen non arte eskola bat zabaldu zuen. Akademiak 1956 arte jarraitu zuen, kartzelan egondako 17 hilabeteak ezik.

Ideologia aldetik katoliko bete-betea zen eta euskal nazionalista, EAJko partaidea izanik Iruñeako zinegotzia ere izan zen. Euskara eta euskaren aldeko borrokalaria ere. Gerra ondoren 1938ean atxilotua izan zen mugalari izatea leporatuta. 17 hilabete egon zen kartzelan non tratu txarrak jasan zituen.

Margolari gisa hiru motako lanak bereiztu ditzakegu: erretratuak, ez soilik pertsona ospetsuenak (Kanpion) baizik eta herri pertsonaienak (La Manola); erlijioa (San Miguel In Excelsis) eta mitiko-historikoa (Amaiarenak); eta margo kostunbristak, batez ere Baztan aldekoak, errealismo handikoak baino zeinetan herriko jendea duintasun handiz margotua da. Teknika aldetik oso marrazkilari ona da, bai arkatzarekin bai ikatz-ziriarekin, eta margolari trebea ere, akuarela eta bereziki olea erabiltzen duelarik. Bere margo lanak Parisen ikasitako teknika inpresionista eta post-inpresionistaz eginak daude pigmentu oso enpastatua pintzel lodiaz eta espatulaz banatzen duelarik.

 

¿Patentar?, ¿Yo? ¡Pero si soy de letras!

 

Reconozco que he tardado bastante en leer este último tema sobre las patentes porque así de entrada no me sentía muy implicada, vamos que esto no tiene nada que ver conmigo. Hoy por fin me he decidido y aunque reconozco que la mayoría de los artículos los he repasado en diagonal… no he cambiado de opinión.

Veamos, soy profe de historia jubilada ¿Qué puedo patentar? ¿Un hecho histórico, no sé la batalla de Beotibar? Repaso las características que debe tener una patente: novedad, ocurrió en 1321, ergo novedad lo que se dice novedad, no es; actividad inventiva, tampoco, lo de matarnos unos a otros es una de las actividades más antiguas de la humanidad; aplicabilidad, posibilidad de repetirse, ojalá que no, pero creo ya voy tarde.

¿Podría patentar algún documento u obra artística que encontrara carcomido/a en alguna sacristía? Tampoco, en ese caso hay que avisar a las autoridades competentes y aparte de unas palmaditas en la espalda no creo que logre nada. Siempre me lo podría llevar en la mochila pero además de que patentar algo hurtado es muy feo (se vaya enterando, sr Bell) creo que sería peligroso para mi libertad y además tampoco cumple las características anteriores.

También puedo dedicarme a falsificar cerámica ibera/inca como El Corro y El Rosao pero la idea de una falsificación es hacerla pasar por antigua y si digo que las hago yo me quedo sin negocio.

En fin que después de repasar los apuntes de Iosu y Julena parece que lo único que puedo hacer es marcarme un Gaarder (El mundo de Sofía) y publicar mis apuntes de clase en pos de fama y fortuna, eso sí después de pasar el Registro de la Propiedad Intelectual.

En fin, peregrinos que pasáis por esta página, dejadme vuestras sugerencias patentables a ver si cuando fenezca dejo a mis “binotxos” bien situados.

PS: Por supuesto espero y deseo que mis compañeros técnico-científicos tengan grades, geniales y abundantes ideas patentables que les permitan vivir bien.

 

Peneloperen malkoak

 

Aurreko batean emakume gaiztoez hitz egin genuen, edo behintzat grekoentzat gaiztakeriaren ikur diren emakumeak baino haiek ere izan zituzten emakume zintzoen ereduak bere neskatoak hezitzeko: Alzestis (senarraren ordez hiltzea onartu zuena) eta Penelope.

Azken honetaz jardungo dugu oraingoan.

Gogora dezagun bere historia. Penelope Ulisesen emaztea zen eta haurdun zegoen hau Troiara joan zenean. Ulises “trikimailuetan joria” deitzen du Homerok baino 10 urte behar izan zituen zaldiarena burutik pasatzeko. Troia suntsitu ondoren itsasoratu zen baino geratutako lehen uhartean Polifemo itsutu zuen eta aitak, Poseidon jainkoak, ez etxaratzearekin madarikatu zuen. Bidean Kalipso ninfaren irlara iritsi eta harekin 7 urte igaro zituen, geroago Zirtze sorginarekin beste urte bete pasa zituen eta bi itsasoan bueltaka, 10 urte gehi 10 urte gerran, guztira Ulisesek 20 urte pasa zituen etxetik kanpo.

Bitartean Penelope, emazte leiala etxean zegoen ehundu eta ehundu.

Greziako emakumeen egoera ez da batere erakargarria. 13/15 urterekin 30 baino zituzten gizonekin ezkondu behar ziren, ezkontza aitak erabakitzen zuen eta horren ondoren espero zen etxean, hobeto esan ginozeo deitzen den etxeko zatian, geratzea ehuntzen, etxea gobernatzen, umeak hazi baino ez hezi horretarako bururik ez eta, eta sexu kontutan oso ondo ez pasatzea. %10 gutxi gorabehera erditzean hiltzen ziren, eta bizirik irauten zutenak alargunduz gero berriro ezkondu behar ziren, ahal batzen zenduaren senide baterekin. Ez zuten inolako eskubiderik, ezin zuten ezta bere iritzia eman ume jaio berriak etxerako egin edo kalean utzi, hori aitak erabakitzen zuen.

Eta hora hemen gure Penelope, emakume gaztea, seme ttikiarekin eta bizi-alarguna ehundu eta ehundu. Gizona faltan, etxea ezik haren ondareak gobernatzea behartua, eta, batzuk diote, Laertes, Ulisesen aita eta erregeordea hura kanpoan egon bitartean, aholkatzera (Laertes nahiko zaharra zen eta erabakiak ez ziren beti onenak).

20 urtez Penelope bere buruaren jabe izan zen, emakume autonomoa aginduko zion gizonik gabe, senarrarik ez, semea txikiegia zen, aitaberra zaharregia eta kanpotarrak, kanpotarrak!

Baino historia hau ondo bukatzen omen da, 20 urte ondoren nor azalduko eta? Ulises! Jaun eta jabe harroxkoa!

Ez dago zalantzarik Ulises itzuli zen gauan Penelopek negar ezin zuela. Homerok dio senar zangarraren itzuleraren pozez, ni ez nago ziur, ez ote zuen negar egin galdutako autonomiaren miraz?